Tặng người cùng cấp: chuyện tưởng dễ mà hay lúng túng

Ba bài trước nói khi nào nên tặng theo tuổi, tặng người lớn tuổi trong công việc, và tặng người trẻ hơn hoặc cấp dưới. Bài này nói nhóm còn lại: người ngang mình.

Tặng cấp trên có khuôn, tặng cấp dưới cũng có khuôn. Tặng người cùng cấp mới là chỗ không ai chỉ cho — và cũng là chỗ dễ lúng túng nhất.

Vì sao chỗ này khó

• Không có bên nào rõ ràng ở thế trên hay dưới, nên không có quy ước sẵn.
• Chuyện đáp lễ trở nên nhạy: tặng là đặt người kia vào thế phải nghĩ có nên tặng lại không.
• Cùng cấp thường biết lương của nhau gần đúng, nên giá trị món quà nói nhiều hơn mình tưởng.
• Quan hệ vừa là đồng nghiệp vừa có thể là bạn — hai vai này đòi hai cách khác nhau.

Mức chi hợp lý

1. Nhỏ hơn mức tặng cấp trên, và không chênh nhiều giữa các đồng nghiệp.
2. Đủ nhỏ để người kia không thấy phải tặng lại — đây là tiêu chí quan trọng nhất.
3. Giống nhau cho những người cùng nhóm, tránh chuyện so bì.
4. Món dùng được hoặc ăn được thường an toàn hơn món trưng bày.
5. Nếu là bạn thân ngoài công việc thì tặng theo tình bạn, nhưng nên trao ngoài giờ làm.

Tránh tạo áp lực đáp lễ

• Nói rõ là không cần gì lại — một câu ngắn, nói một lần.
• Trao gọn, đừng long trọng; càng trang trọng thì người kia càng thấy nặng.
• Không nhắc lại chuyện đã tặng ở những lần gặp sau.
• Không tặng đúng dịp người kia đang cần nhờ mình việc gì, kẻo hiểu nhầm.
• Đừng tặng liên tục cho một người trong khi cả nhóm không ai làm vậy.

Dịp nào thì nên tặng

• Dịp cá nhân rõ ràng: cưới hỏi, sinh con, nhà mới, ốm nằm viện.
• Người sắp chuyển đi hoặc nghỉ việc — đây là dịp ai cũng thấy hợp lý.
• Chuyến đi xa về: một món nhỏ chia cho cả phòng là đủ và tự nhiên nhất.
• Lễ tết thì theo cách cả nhóm làm, đừng làm khác một mình.
• Sinh nhật thì hỏi xem nhóm có nếp gì trước khi tự khởi xướng.

Khi chỉ mình mình tặng

• Trao riêng, đừng trao giữa phòng làm việc.
• Món nhỏ và tự nhiên: đặc sản mang về sau chuyến đi, món ăn chia cho cả nhóm.
• Chia cho cả nhóm là cách gọn nhất để không ai thấy lẻ loi.
• Người kia không tặng lại thì cũng bình thường, và đừng tính.

Khi được tặng mà mình không có gì

• Nhận và cảm ơn tử tế, đừng xin lỗi rối rít.
• Không cần chạy đi mua trả lễ ngay — làm vậy khiến chuyện thành giao dịch.
• Đáp lại bằng việc khác: mời cà phê, giúp một việc, nhớ dịp của họ lần sau.
• Nếu thấy món quá lớn thì nói riêng, nhẹ nhàng, và có thể xin phép chia cho cả nhóm.

Khi quan hệ không thân, thậm chí có va chạm

• Không dùng quà để làm lành thay cho một cuộc nói chuyện — người ta nhận ra ngay.
• Nói chuyện trước, quà sau, nếu vẫn còn muốn tặng.
• Quà chung cả nhóm thì cứ để tên mình trong đó, không cần làm gì thêm.
• Không tặng để chứng minh mình rộng lượng hơn — chuyện đó ai cũng thấy.

Khi nhóm có nếp không tặng nhau

• Nhiều nơi làm việc cố ý không có nếp tặng quà nội bộ, và đó là một lựa chọn tốt.
• Đừng là người phá nếp đó khi mới vào; hỏi trước nếu không rõ.
• Muốn bày tỏ thì có cách khác: một lời cảm ơn cụ thể trong cuộc họp, hoặc nói với quản lý của họ.
• Lời khen đúng việc nhiều khi giá trị hơn quà, và không tạo áp lực cho ai.

🔴 Vài chỗ nên tránh

• Món quá riêng tư: quần áo sát người, nước hoa, mỹ phẩm dùng trên da.
• Món ám chỉ điều gì đó về ngoại hình, cân nặng, tình trạng hôn nhân.
• Món đắt tiền cho người mình đang cùng ứng tuyển một vị trí hoặc đang cùng cạnh tranh.
• Rượu bia khi không rõ người ta có dùng không.
• Đồ ăn khi chưa biết người ta kiêng gì hoặc có dị ứng gì.
• Đồ có yếu tố tín ngưỡng khi chưa biết người nhận theo gì.

Một cách nghĩ nhẹ đi

Với người ngang mình, quà không phải công cụ gì cả — không để lấy lòng, không để mở đường. Nó chỉ là một cách nói rằng mình có nghĩ tới họ.

Nên nhỏ, đúng lúc, và không kèm mong đợi là ba tiêu chí đủ dùng cho cả năm.

Câu hỏi thường gặp