Dịp cá nhân của sếp: thăng chức, nghỉ hưu, ốm đau, hiếu hỉ
Bài trước nói tặng sếp theo dịp trong năm — Tết, ngày lễ, kỷ niệm công ty. Những dịp ấy dễ ở chỗ cả công ty cùng làm, nên có cái để nhìn nhau mà theo.
Bài này nói phần khó hơn: dịp riêng của một người. Lúc đó không có ai để nhìn theo, và mỗi dịp lại có một luật khác hẳn.
Nguyên tắc chung cho mọi dịp riêng
- Nhỏ hơn dịp chung, không lớn hơn. Đây là chỗ nhiều người làm ngược và tự đặt mình vào thế khó.
- Cá nhân hơn về nội dung, khiêm tốn hơn về giá.
- Hỏi xem đồng nghiệp có làm chung không trước khi làm riêng — đi lẻ khi cả nhóm đi chung là tự tách mình ra.
- Thà không tặng còn hơn tặng sai dịp.
Thăng chức
Đây là dịp dễ nhất và cũng vui nhất, nhưng có một cái bẫy: quà quá to vào lúc người ta vừa lên chức thì nhìn như đang đặt quan hệ.
- Lời chúc trực tiếp là đủ, và thường được nhớ hơn món đồ.
- Nếu tặng thì nhỏ và mang tính chúc mừng, không mang tính lấy lòng.
- Cả nhóm góp chung là cách gọn và an toàn nhất.
- Tránh món gợi ý về vị trí mới hay quyền lực — dễ thành lố.
Chuyển công tác hoặc rời công ty
Dịp này ngược hẳn: người ta sắp không còn quyền gì với mình nữa, nên món quà lúc này là món chân thành nhất.
- Đây là lúc hợp nhất để tặng thứ mang kỷ niệm chung.
- Thiệp có chữ viết tay của cả nhóm thường có giá trị hơn mọi món đắt tiền.
- Không cần lớn — ý nghĩa nằm ở chỗ vẫn nhớ.
Nghỉ hưu
- Dịp trang trọng nhất trong nhóm này, và thường do công ty đứng ra tổ chức.
- Nếu công ty đã có phần chính thức thì cá nhân chỉ nên thêm phần nhỏ.
- Tránh món ám chỉ tuổi tác hay sức khỏe — đây là lỗi hay gặp và làm người nhận chạnh lòng.
- Món dùng được trong đời sống hằng ngày hợp hơn món trưng bày.
Ốm đau
Đây là dịp cần cẩn thận nhất, và cũng là dịp quà không phải là thứ chính.
- Hỏi trước xem người ta có muốn tiếp khách không. Nhiều người không muốn, và điều đó hoàn toàn bình thường.
- Nhắn tin hỏi thăm rồi thôi cũng là một cách đầy đủ.
- Không tự ý mang thực phẩm chức năng, thuốc hay đồ bổ. Người bệnh có bác sĩ, và món mình nghĩ là tốt có thể là món họ đang phải kiêng.
- Đi ngắn, không ở lâu, không hỏi sâu về bệnh tình.
- Nếu là bệnh nặng thì càng nên nhẹ tay — sự có mặt đúng lúc quan trọng hơn thứ mang theo.
Hiếu hỉ
Việc hiếu và việc hỉ trong nhà sếp thì theo nếp vùng và nếp công ty, không theo ý riêng.
- Hỏi đồng nghiệp lâu năm xem công ty thường làm thế nào — đây gần như luôn là câu hỏi đúng.
- Việc hiếu thì đi cùng nhóm, giữ đúng mực, và tuyệt đối không nhân dịp đó để tạo quan hệ.
- Việc hỉ thì theo mức chung của cơ quan.
- Đây không phải dịp để nổi bật.
Sinh nhật
- Nhiều nơi có nếp chung của phòng — theo nếp đó là gọn nhất.
- Tặng riêng cho sếp trong khi không tặng ai khác trong phòng là điều đồng nghiệp sẽ để ý.
- Món nhỏ, lời chúc thật, không cầu kỳ.
Việc mừng của nhà sếp
Sếp có con thi đỗ, có nhà mới, có cháu — mấy dịp này nằm giữa việc riêng và việc chung, nên hay khiến người ta phân vân:
- Chỉ làm khi được báo, hoặc khi cả phòng đều biết. Biết qua đường vòng rồi tự tìm đến thì hơi lấn.
- Đi chung là gọn nhất, một món của cả nhóm và một tấm thiệp.
- Nhà mới thì tránh món cồng kềnh — người ta đang dọn dẹp, thêm đồ to là thêm việc.
- Chuyện con cái thì chỉ chúc mừng, đừng bình luận thêm về trường lớp hay tương lai.
Một điều nhỏ nhưng đáng nhớ: dịp riêng của người khác không phải dịp của mình. Vai trò của mình ở đó là chia vui đúng mực rồi lui, không phải để được nhớ đến.
Dịp không nên tặng gì
Có mấy lúc món quà làm mọi thứ khó hơn, chứ không dễ hơn:
- Ngay trước kỳ đánh giá, xét lương hay xét thăng chức. Dù mình hoàn toàn trong sáng thì thời điểm vẫn nói thay mình.
- Khi mình vừa mắc lỗi — lúc đó cần sửa việc, không cần quà.
- Khi công ty có quy định không nhận quà. Trường hợp này thì mọi ý tốt đều nên dừng lại.
- Khi mình đang có việc cần sếp duyệt. Chờ xong rồi tính.
Nói gọn: quà đúng dịp là quà đứng một mình được. Nếu phải giải thích tại sao tặng lúc này, thì thường là chưa nên tặng.