Mừng tân gia nhà sếp: mang gì tới nhà mới, và mấy điều kiêng khi bước vào nhà người khác

Mục tặng theo dịp đã có bài về tặng sếp trong năm, dịp cá nhân như thăng chức, nghỉ hưu, ốm đau, sinh nhật ở công sở, quà chia tay. Bài này dành riêng cho một dịp mà nhiều người lúng túng nhất: được mời tới tân gia nhà sếp. Đây là lần hiếm hoi bước vào không gian riêng của cấp trên, có gia đình họ, có cả những tục kiêng của nhà mới.

Nhận lời mời: hỏi mấy câu trước

Khi được mời, hỏi khéo vài thông tin để chuẩn bị đúng:

• Đi một mình hay đi cùng gia đình. Thiệp mời ghi tên ai thì người đó đi.
• Có làm lễ nhập trạch không, giờ nào. Nhiều nhà làm lễ cúng buổi sáng chỉ có người nhà, mời khách vào buổi trưa hoặc tối.
• Cả phòng có góp chung một món không. Nếu có người đứng ra góp, đi theo chung là gọn nhất. Mục cách trao quà đã có bài riêng về quà chung.

Món quen thuộc và hợp lý

• Cây xanh trong chậu đẹp: kim tiền, phát tài, trầu bà, lan hồ điệp. Cây là món tân gia được ưa vì tượng trưng sinh khí, nhà mới cần thêm màu xanh. Chọn cây chịu bóng, dễ chăm, chậu có lỗ thoát nước và đĩa lót.
• Đồ dùng chung cho nhà: bộ ly tách, bộ ấm trà, khay bày, bình hoa, đèn để bàn. Chọn kiểu trung tính, chất liệu tốt, vì nhà mới đã có phong cách riêng.
• Vật phẩm mang ý chúc: tranh nhỏ, đồ gốm, vật phẩm phong thuỷ nhỏ nhẹ như đồng tiền, bình gốm. Tránh món quá to, quá nặng, quá kén chỗ đặt.
• Giỏ quà ăn được: trà, bánh, trái cây đẹp. Dùng được ngay hôm tiệc hoặc những ngày sau, không chiếm chỗ.

Những món nhiều nhà kiêng mang tới nhà mới

Mỗi gia đình kiêng một kiểu, nhưng có mấy món hay được nhắc:

• Đồ nhọn sắc như dao, kéo: sợ “cắt đứt”.
• Đồng hồ: vì “tặng đồng hồ” nghe giống “tiễn đưa” trong một số cách nói.
• Đồ có màu tang: hoa cúc trắng, giấy gói đen trắng.
• Gương, đồ dễ vỡ: sợ vỡ ngay trong ngày vui.
• Bật lửa, đồ có lửa: nhà mới kiêng hoả hoạn.

Không phải ai cũng kiêng, nhưng với nhà sếp, chọn món không rơi vào danh sách này là an toàn nhất. Nếu đã lỡ mua dao bếp đẹp, có thể theo tục đưa kèm đồng xu để người nhận “mua lại”, nhưng tốt hơn là đổi món.

Giờ đến và ở bao lâu

Đến đúng giờ hẹn hoặc trễ vài phút, không đến sớm khi chủ nhà còn đang dọn. Tiệc tân gia thường nhiều đợt khách; khoảng một đến hai tiếng là vừa, trừ khi chủ nhà giữ lại. Nếu tới vào giờ lễ, đứng sau, không chen lên trước gian thờ, không chụp ảnh khi đang làm lễ.

Lời chúc: ngắn, cụ thể, không khen giá nhà

Chúc nhà mới ấm áp, cả nhà mạnh khoẻ, an cư. Khen thứ cụ thể mà mình thấy thật: ánh sáng đẹp, ban công thoáng, phòng của con rộng. Tránh hỏi giá nhà, tiền vay, tránh so với nhà người khác, tránh bình phẩm hướng nhà “hợp hay không hợp tuổi”. Đặc biệt đừng làm thầy phong thuỷ bất đắc dĩ: chỉ ra “lỗi” trong nhà người ta, dù chỉ nói đùa, là cách nhanh nhất làm chủ nhà mất vui.

🔴 Món quà không được gây việc cho chủ nhà

Đây là phần quan trọng nhất của bài. Nhà mới đang bộn: đồ chưa xếp, chỗ đặt chưa định, chủ nhà vừa mệt vừa tốn. Món quà tốt là món không bắt chủ nhà phải làm thêm việc:

• Không tặng cây quá to cần hai người khiêng, chậu nặng không có chỗ đặt.
• Không tặng tranh lớn mà chủ nhà phải khoan tường treo, nhất là khi họ chưa định treo gì ở đâu.
• Không tặng thú nuôi, cá cảnh, bể cá. Đây là trách nhiệm nhiều năm, không phải món quà.
• Không tặng đồ phải lắp đặt, đi điện, đi nước.
• Không mang theo đồ ăn cần hâm nóng, bày đĩa, rửa bát mà không hỏi trước.

Mức chi

Quà tân gia nhà sếp không cần đắt. Nếu đi cùng cả phòng, góp chung theo mức cả nhóm thống nhất. Nếu đi riêng, mức tương đương một món quà sinh nhật bạn bè thân là vừa. Quà quá đắt so với mức thường ngày của mình dễ làm người nhận khó xử, và dễ bị đồng nghiệp hiểu lầm. Mục mức chi đã có bài riêng về cách định mức.

Khi không đi được

Nếu được mời mà không đi được, báo sớm, gửi lời chúc và một món nhỏ qua đồng nghiệp đi cùng hoặc gửi giao hàng tới nhà vào hôm sau, kèm thiệp viết tay hai ba câu. Đừng gửi giao hàng đúng giờ tiệc; chủ nhà đang đón khách sẽ phải ra cửa ký nhận.

Đi cùng gia đình: trẻ nhỏ ở nhà người khác

Nếu thiệp mời cả gia đình và mình dẫn theo con nhỏ, nên chuẩn bị trước một chút. Nhà mới thường còn đồ chưa cố định: kệ chưa bắt vít, bình gốm đặt sát mép bàn, ổ điện chưa có nắp, ban công chưa lắp lưới. Trẻ chạy nhảy trong nhà người khác là chuyện dễ xảy ra đổ vỡ, và đổ vỡ ngày tân gia thì chủ nhà vừa tiếc vừa ngại nói. Mang theo một món đồ chơi nhỏ yên lặng hoặc sách tranh cho con, giữ con ở gần mình, không cho con lên lầu, vào phòng ngủ hay ra ban công một mình. Nếu con lỡ làm vỡ gì, xin lỗi ngay, đề nghị đền hoặc thay, đừng để chủ nhà phải tự dọn trong lúc đang tiếp khách.

Nói gọn lại

Mừng tân gia nhà sếp: hỏi trước có góp chung không, mang một món nhỏ dùng được ngay như cây xanh dễ chăm, bộ ly tách, giỏ trà bánh, tránh dao kéo, đồng hồ, đồ màu tang. Đến đúng giờ, chúc ngắn, khen thật, không bình phẩm phong thuỷ nhà người ta, và ra về trước khi chủ nhà mệt.